Vijverwater testen is belangrijk !

Vijverwater testen is belangrijk !

6 november 2017 0 Door Leonardo

vijverwater testen

Waarom is vijverwater testen belangrijk ? In dit artikel leggen we het nut van het meten van de kwaliteit van het vijverwater uit. 

Gezonde vissen leven in vijverwater dat voldoet aan de gestelde eisen van waterkwaliteit. Daarnaast zullen vijverplanten het ook veel beter doen als uw vijver optimale waterwaarden heeft.

Het is dus belangrijk om van tijd tot tijd de waarden zorgvuldig te meten.

Vijverwater testen met een complete test set !

Wilt u snel een complete vijverwater testset bestellen om de kwaliteit van het vijverwater zelf regelmatig te controleren ? De Colombo TestLab Professional (Link via Bol.com) heeft u razendsnel in huis ! Een gemakkelijke en snelle manier hoe u zelf vijverwater testen kunt uitvoeren.

Vijver test strips

Ook zijn er vijver test strips verkrijgbaar. Deze zijn over het algemeen wat goedkoper in aanschaf. Om snel het vijverwater te testen op primaire waarden voldoen ze prima. De vijver test strips van Colombo (link naar bol.com)

Na het opstarten van de vijver in het voorjaar is het verstandig om het vijverwater te testen. Bovendien is het daarna verstandig om enkele keren per jaar het vijverwater te testen.

Zeker als u problemen met uw vijver hebt, zal ook de kwaliteit van vijverwater meestal niet in orde zijn.  Meten is daarom weten !

Voer daarom dus daarom zelf regelmatig vijverwater testen uit en controleer of alle waardes goed zijn. Het zelf controleren van vijverwater kunt u doen met behulp van vijverwater test sets of voor sommige parameters kunt u dit ook digitaal doen.



Vijverwater testen : wat ga je meten ?

Vijverwater testen

Als je vijverwater wilt gaan testen is het natuurlijk belangrijk om te weten wat en wanneer je moet meten.

Er zijn waterwaarden die je regelmatig zult moeten testen om zeker te weten of het vijverwater in orde is. De belangrijkste waterwaarden zijn :

  • PH waarde
  • KH waarde
  • GH waarde
  • Ammonium (NH4)
  • Ammoniak (NH3)
  • Nitriet waarde
  • Nitraat waarde
  • Zuurstofgehalte
  • Temperatuur

De meeste testen om het vijverwater te controleren kunt u gemakkelijk zelf doen. Echte vijverliefhebbers zorgen ervoor dat ze standaard een testset in huis hebben en dus het vijverwater regelmatig zelf testen.

Door het water regelmatig zelf te controleren kunt u veel problemen voorkomen.

PH Waarde vijverwater testen

De PH waarde van vijverwater testen geeft de zuurgraad van het water aan. In Nederland en België ligt de reguliere PH waarde tussen 7 en 8.

Gewoon drinkwater uit de kraan heeft ook ongeveer deze waarde dus kunt u bijvoorbeeld bij het vullen van uw vijver gewoon kraanwater gebruiken.

U zult dan ook direct de juiste PH waarde in uw vijver bereiken en hoeft niets toe te voegen.

Het is daarna de bedoeling om de PH waarde zo stabiel mogelijk te houden. Merkt u later bij een test dat de waarde te laag is dan heeft u te maken met ‘zuur’ vijverwater.

Verzuring zal betekenen dat dit van invloed zal zijn op de gezondheid van uw vissen maar ook dat vijverplanten niet meer groeien of zelfs afsterven.

Een correcte PH waarde zorgt er dus voor dat vissen en planten gezond blijven.

PH waarde te laag

Een langdurige te lage PH waarde zal zuurstoftekort veroorzaken waardoor vissen en vijverplanten kunnen sterven. Vijverplanten zullen zeker niet meer groeien.

De meest voorkomende oorzaken voor een te lage PH waarde zijn :

  • Teveel vissen in de vijver
  • Een slecht werkend / te klein vijverfilter
  • Teveel organisch afval (vijverslib) op de vijverbodem

PH waarde te hoog

Ook een langdurige te hoge PH waarde zal negatieve gevolgen hebben voor uw vijvervissen en vijverplanten.

Vissen zullen zeer veel stress hebben waardoor allerlei ziekten en infecties een kans krijgen om de vissen te besmetten of te infecteren.

Ook vijverplanten zullen niet meer groeien en bloeien door een te hoge ph waarde. De oorzaken kunnen zijn :

  • Teveel kalk in het vijverwater (denk bijvoorbeeld aan cementspecie bij een gemetselde vijver)
  • Teveel alkalische waterplanten (hoornblad of waterpest)
  • Excessief grote hoeveelheid draadalgen

Hoe krijg je de PH waarde weer op peil ?

Zorg er in ieder geval voor een goed werkend vijverfilter ! Dit betekent dat de vijverfilter zorgt voor voldoende nitrificerende bacteriën die ervoor zorgen dat afvalstoffen in de vijver worden omgezet in zuurstof.

Verwijder regelmatig het vijverslib van de bodem van de vijver !

Dit betekent doorgaans dat de vijverfilter is afgestemd op de inhoud van de vijver, rekening houdend met het aantal vijvervissen en vijverplanten.

Een vijver met veel vissen en veel planten heeft dus een ‘zwaardere’ capaciteit vijverfilter nodig, dan een vijver met weinig tot geen vissen en nauwelijks waterplanten.

Ververs regelmatig een deel (1/3) van uw vijverwater gewoon kraanwater. U vult dus gewoon de PH waarde aan – met een waarde 7 – 8 – en brengt daarna het gemiddelde weer op peil.

KH Waarde van het vijverwater testen

Als u de kh waarde van het vijverwater gaat testen, moet de waarde boven 7 liggen. Meestal worden we geconfronteerd met een te lage KH waarde in de vijver.

Vaak merkt u dit doordat waterplanten het minder goed doen. Ze groeien niet of nauwelijks of erger : ze sterven na verloop van tijd helemaal af.

Een te lage KH waarde staat dus eigenlijk gelijk aan een te lage zuurstofwaarde (Co2).



Een volledige goed werkende vijver zal voldoende zuurstof produceren. Vaak is bij nieuwe vijver dus niet het geval.

De bacteriën zullen pas zuurstof produceren nadat ze volledig in het vijver systeem zijn geïntegreerd en dat gebeurd pas nadat er een natuurlijk evenwicht is bereikt (tussen vijver inhoud, vijvervissen en waterplanten).

Een correcte KH waarde in uw vijver ondersteunt dus ook direct de PH-waarde en zal ertoe bijdragen dat teveel schommelingen in de PH waarde niet zullen voorkomen.

KH-waarde op peil brengen ?

Een te hoge KH waarde komt eigenlijk nauwelijks voor. Veel vaker zien we een te lage KH waarde. Het is dus wel degelijk belangrijk om de waarde op peil te krijgen.

Dit zult u moeten doen door toevoeging van KHPlus of vijver klei.

KH waarde vijver verhogen

KHPlus (direct te bestellen via Bol.com) zal de carbonaat hardheid direct verhogen en zal ervoor zorgen dat u waterplanten ook weer gaan groeien en bloeien.

GH Waarde meten

De GH waarde geeft de totale hardheid van het vijverwater aan. De ideale GH waarde ligt tussen 7 en 13 als u dit gaat meten.

Maar waarom moet u ervoor zorgen dat ook regelmatig de hardheid van het vijverwater gecontroleerd moet worden ?

De GH waarde in uw vijver wordt bepaald door de hoeveelheid calcium en magnesium. Het is een belangrijke factor als het gaat om stabiliteit van de vijver en zorgt dus voor een natuurlijke balans waardoor vissen zich prettig voelen en ook waterplanten voldoende zullen groeien.

Als u een vijver bezit dit bestaat uit veel vijverplanten mag u zelfs een GH waarde van minimaal 10 nastreven. Hoger mag dus ook !

Een perfecte – afgestemde – GH waarde zal ertoe bijdragen dat algen bijna geen kans krijgen.

Doordat het Nederland en België vaak regent, zal er relatief een grote hoeveelheid regenwater voor kunnen zorgen dat de GH waarde onder druk komt te staan.

In de praktijk zie ik dan ook veel problemen in het voorjaar of najaar. De reden is dus simpel : in die periode heeft u relatief veel regenwater dat de hoeveelheid calcium en magnesium – en dus de GH waarde – zal verlagen.

GH waarde op peil houden bevordert plantengroei !

Je kunt de GH waarde gemakkelijk op peil krijgen door GHPlus (direct te bestellen via BOL.com) toe te voegen aan het vijverwater.

Zorg er dus voor dat de GH waarde altijd hoger is dan 7 en bij een vijver met veel planten adviseer ik u dringend om minimaal 10 aan te houden.

Op de verpakking van GHPlus staat uitgebreid beschreven hoe de dosering toe kunt passen en deze vijverwater test gemakkelijk kunt uitvoeren.

Ammonium en ammoniak waarde in de vijver

Ammonium (NH4) en ammoniak (NH3) staan in directe verbinding met elkaar en dienen in verhouding bepaald te worden ten opzichte van de PH waarde.

Via de ontlasting van vissen wordt afgescheiden en zal meestal ontstaan bij een niet goed functionerende vijverfilter.

Als streefwaarden voor ammonium en ammoniak dient 0,00 te gelden. Het mag dus niet gemeten worden alhoewel een kleine hoeveelheid ammonium hoeft op zich geen problemen te geven.

Een kleine hoeveelheid ammoniak kan al dodelijk zijn !

Ammonium is echter min of meer de basis voor ammoniak, dus als u ammonium in uw vijverwater hebt gemeten is het wel zaak om tot actie over te gaan.

Ammonium is overigens niet giftig, toch dient de streefwaarde 0,00 te zijn.

Wanneer kan het voorkomen ?

Als u ammoniak heeft gemeten is het zaak om direct tot actie over te gaan (zie hieronder). Ammoniak is zeer giftig en kan direct voor vissterfte zorgen.

Een probleem met ammonium of ammoniak doet zich vaak voor bij nieuwe vijvers of vijvers die opgestart moeten worden (voorjaar).

Op dat moment zijn er nog te weinig nitrificerende bacteriën in de vijver (of vijverfilter) aanwezig die ervoor zorgen dat ammonium wordt afgebroken.

Ook slecht functionerende vijver filters (of filters met een te kleine capaciteit) zijn vaak de oorzaak van problemen met ammonium en/of ammoniak.

Wat doen als je ammonium of ammoniak hebt gemeten ?

Vaak kunt u te maken krijgen met problemen bij het opstarten van de vijver. In deze fase zijn vijverwater testen een absolute must.

Als je te maken krijgt met ammonium of ammoniak problemen zijn er een aantal maatregelen die je kunt treffen.

  • Ruime hoeveel water verversen (50%)
  • Gebruik zeoliet
  • Stoppen met het voeren van de vissen (ontlasting verminderen)
  • Indien mogelijk : verlagen van PH waarde naar 6 (indien uw leidingwater deze waarde heeft kan dit een oplossing zijn – ligt deze waarde hoger heeft het natuurlijk geen zin)

Nitriet en Nitraat waarden

Dit zijn belangrijke waarden om te meten en behoren standaard tot de vijverwater testen. Nitriet wordt door bacteriën aangemaakt in de vijver en bij het afbreken van ammoniak in de filter van de vijver.

Het is minder giftig als ammoniak, maar toch dient de streefwaarde 0,00 te zijn.

Andere bacteriën zorgen er daarvoor dat nitriet wordt omgezet in nitraat. Nitraat dient als voeding voor vijverplanten.

Vijverwater Kwaliteit Testen

Wanneer zult u nitriet kunnen meten ?

Nitriet komt vaak voor in de volgende situaties :

  • Nieuwe vijvers
  • Vijvers met een groot visbestand
  • Veel organisch afval in de vijver
  • Bij het opstarten van de vijver filter

In veel gevallen betekent het meten van nitriet dus het ontbreken van voldoende nitrificerende bacteriën die ervoor zorgen dat nitriet tijdig en in voldoende mate wordt afgebroken.

Vooral in het voorjaar, bij het opstarten van het vijverfilter is meten van nitriet belangrijk, zeker als u op dat moment ook de vissen al regelmatig aan het voeren bent.

Zuurstofgehalte in de vijver

Het spreekt voor zich dat zuurstof belangrijk is voor plant en dier. Datzelfde geldt natuurlijk voor uw vissen en vijverplanten in de vijver.

Over het algemeen geldt dat hoe hoger de temperatuur van het vijver – hoe lager het zuurstofgehalte (en vice versa natuurlijk).

Normaliter heeft een vijver zuurstofplanten die voor voldoende zuurstofproductie zorgen. In een vijver zonder planten – bijvoorbeeld een koivijver of zwemvijver – zult u het anders op moeten lossen.

Dit verklaard direct waarom in het voorjaar, herfstperiode en wintermaanden het zuurstofgehalte in uw vijver bijna altijd goed zal zijn.

In de zomer, bij hogere temperaturen kan het zuurstofgehalte in uw vijver een probleem worden, zeker bij hogere temperaturen.

Welk zuurstofgehalte is voldoende voor de vijver ?

Een belangrijk onderdeel van vijverwater testen is het meten van het zuurstofgehalte van het vijverwater. Zeker bij een langere periode van warmer weer is het raadzaam om deze parameter regelmatig te controleren.

Over het algemeen kan gesteld worden dat vissen minimaal 4mg/liter zuurstof nodig hebben om te overleven. Daaronder wordt het extreem gevaarlijk. Meestal moet u meetapparatuur hebben om het gehalte zuurstof in de vijver te meten.

U kunt echter ook gemakkelijk vaststellen of er voldoende zuurstof in de vijver aanwezig is.

Als uw vijvervissen stil blijven liggen aan de oppervlakte is er meestal sprake van een zuurstoftekort. Ze liggen loom in het water en vaak ziet u ze happen naar lucht.

Een andere manier waarop u kunt zien dat er een probleem is ten aanzien van zuurstof is dat de vissen zich massaal op 1 plek in de vijver bevinden.

Vaak zal op die plek relatief veel zuurstof aanwezig zijn en dat verklaard dus dat ze zich allemaal tegelijkertijd op die plek bevinden.

Hoe kun je snel het zuurstofgehalte op peil krijgen ?

Als je eenmaal weet dat er te weinig zuurstof aanwezig is in de vijver zijn er verschillende manieren om dit snel op te lossen :

  • Gebruik luchtpomp met een bruissteen
  • Een fontein in de vijver plaatsen
  • Een waterval plaatsen
  • Regelmatig vers leiding water toevoegen

Met name in de zomer kunt u problemen verwachten met het zuurstofgehalte in uw vijver. Door de hogere temperaturen wordt zuurstof aan de vijver onttrokken.

Als er onweer op komst is, is de kans op een extreem laag zuurstof percentage in het water het grootst !

Zorg er dan in ieder geval voor dat u voor bereid bent en te alle tijden een luchtpomp met bruissteen in de buurt hebt om plotselinge zuurstofproblemen direct op te kunnen lossen !



Sommige vijvervissen – goudwinden en steuren bijvoorbeeld – vragen om hoger zuurstofgehalte percentage !

De temperatuur van uw vijverwater

Temperatuur vijverwater meten

Het spreekt voor zich dat grote temperatuurschommelingen in uw vijver voorkomen moeten worden. Over het algemeen zult u moeten trachten om verschillen per dag van 5 graden (C) te vermijden.

Het vijverwater zal zich normaliter ook met geleidelijk stappen laten verhogen c.q. verlagen. Meestal gebeurd dit op natuurlijke (denk bijvoorbeeld aan dag en nacht) wijze.

In het geval van hoge temperaturen zal ook het vijverwater warmer worden waardoor er allerlei problemen kunnen ontstaan (zie hiervoor : te weinig zuurstof in het water).

Bij extreme temperaturen kunt u overwegen om dagelijks een klein gedeelte van het vijverwater te verversen, waardoor u tegelijkertijd een koudere temperatuur bereikt, maar ook direct meer zuurstof toevoegt aan het water.

Wanneer gaat u vijverwater testen ?

Het is dus verstandig om vijverwater testen regelmatig uit te voeren. Misschien vraagt u zich wanneer het de beste tijd is om vijverwater testen uit te voeren ?

Zeker in het voorjaar is het belangrijk om de waterwaarden van uw vijver goed te kennen en te corrigeren als u grote afwijkingen waarneemt.

Aan het einde van het seizoen – oktober – is eenzelfde test van het vijverwater aan te raden, zodat uw vijver ‘gezond’ de winter in zal gaan.

Op die manier monitort u de vijver in feite op een juiste manier en bent u er bijtijds bij om aanpassingen door te voeren. De laatste watertest kunt u uitvoeren bij het winterklaar maken van uw vijver. Op die manier gaat u met een gerust hart de winter tegemoet.

Toch nog vragen ?

Als u informatie mist of toch nog vragen heeft over vijverwater testen, kunt u actief deelnemen aan Vijverwereld.com – Graag zelfs ! Stel gewoon een vraag hieronder ! Wij zullen zo spoedig mogelijk proberen uw vraag te beantwoorden !