Vijver winterklaar maken

De Vijver Winterklaar Maken – Zo doe je dat !

Met de vijver winterklaar maken zorg je ervoor dat je zonder al teveel problemen direct aan een volgend seizoen kunt beginnen. Dat kun je doen door bijvoorbeeld een stappenplan uit te voeren.In feite begint het winterklaar maken van de vijver al in het najaar. Om de vijver in de winter goed door te laten komen, is een goede voorbereiding noodzakelijk. In dit artikel geven we u een aantal tips en opdrachten om goed de winter door te komen.

Wanneer de Vijver Winterklaar maken ?

De beste tijd wanneer je een vijver winterklaar gaat maken is het najaar. Zodra er veel bladeren van de bomen vallen, is het tijd om maatregelen te gaan treffen om de winter goed door te komen.

Dit is ook de tijd om speciaal wintervoer aan u vijvervissen te gaan verstrekken. (Link naar Bol.com) Ze zullen minder energie gaan verbruiken doordat ze minder bewegen.

Dit betekent dat u in de meeste gevallen moet starten in oktober of november. In ieder geval voor de periode wanneer het echt te koud wordt om nog maatregelen te treffen.




Dit heeft met name te maken omdat vissen bij lagere temperaturen minder actief zijn en eigenlijk ook met rust gelaten moeten worden. In oktober en november kunnen over het algemeen de watertemperatuur en buitentemperatuur nog best aangenaam zijn. De vissen zijn in die periode dan ook vaak nog levendig.

Als de winter vroeg invalt, kan het zijn dat de vijver bevriest. Een bruissteen met een goede luchtpomp zorgt ervoor dat vijver in ieder geval open blijft.

Hieronder geven wij u stap voor stap aan welke maatregelen u kunt gaan treffen om probleemloos de winter door te komen.

Winterklaar maken van de vijver in 5 stappen

Stap 1. Het schoonmaken van uw vijver

Inmiddels zal er wel wat blad in de vijver terecht gekomen zijn die er al weer geruime tijd kan liggen. Afvallend blad zal in eerste instantie op het vijver oppervlak drijven maar na verloop van tijd zinken en daarna op de bodem van uw vijver liggen. Het blad zal daarna rotten, hetgeen weer kan leiden tot verzuring van het water. De vijver van tijd tot tijd schoonmaken en achtergebleven blad en vijverslib verwijderen uit de vijver is echt noodzaak !

TIPGebruik in vijvernet in de herfst. Dit voorkomt dat er veel bladeren in de vijver zullen vallen.

Daarnaast zal het zo zijn dat bestaande vijverplanten in de herfstperiode ook blad zullen afstoten dat ook in de vijver aanwezig zal blijven en meestal op de bodem van de vijver zal achterblijven.Met behulp van een schepnet kunt u eerst het merendeel van het blad uit de vijver verwijderen. Als uw vijver met vijverfolie is gemaakt is het natuurlijk wel zaak dat u geen lekkages veroorzaakt bij het reinigen met behulp van het schepnet.

Goede bodemdrains kunnen doorgaans afvallend blad dat gezonken is prima afvoeren naar de vijverfilter, maar in veel gevallen zal er altijd toch wat blad op de bodem achterblijven.

Vijver schoonmaken met vijverstofzuiger

De bodem van de vijver goed schoonmaken kan met behulp van een speciale vijverstofzuiger. (Link naar Bol.com). Met een vijverstofzuiger kunt u vijverslib prima verwijderen.

Wat u vooral niet moet doen is de hele vijver leegpompen en voorzien van nieuw leidingwater !

Houdt dus zoveel mogelijk de bestaande bacterie cultuur in stand en ga zeker niet de hele vijver leegpompen. U zult daardoor bovendien de vissen onnodige veel stress bezorgen. Het is juist noodzakelijk om de vissen en de vijver geleidelijk in een soort van ‘ruststand’ te brengen, waardoor overwinteren relatief gemakkelijk wordt en waardoor een prima start in het volgende voorjaar gecreëerd wordt.

Stap 2. Snoeien van vijverplanten

In het najaar zullen veel vijverplanten hun blad verliezen. Dit afsterven van blad betekent vaak dat het in de vijver achter zal blijven en ook verwijdert dient te worden. Als u dit achterwege laat, zal het blad gaan rotten op de vijverbodem. Snoeien kan dus in het najaar, maar ook in het voorjaar gebeuren.

Tegelijkertijd kunt u in november ook te grote vijverplanten gaan splitsen en of snoeien als ze te dominant in de vijver zijn geworden. Onderhoud aan vijverplanten is in deze periode het meest zinvol en zal daarna normaliter zorgen voor nieuwe aanwas en bloei in het voorjaar.

TIPGebruik een vijver snoeischaar ! 

Vijverplanten snoeien met een snoeischaar

Een goede vijver snoeischaar kan handig zijn om vijverplanten te snoeien.

Bij het snoeien van waterplanten moet u ongeveer 2/3 deel laten staan. Het afstervende gedeelte verwijdert u natuurlijk sowieso en bovendien kunt u dus circa 1/3 van het groene gedeelte van de vijverplanten terugsnoeien.

De meeste vijverplanten zijn winterhard en zullen de winter gemakkelijk doorstaan en in het volgend voorjaar weer uitschieten. Waterlelies kunnen echter zeer slecht tegen vorst. Meer informatie over het onderhoud van waterlelies – Als het echt begint te vriezen kunt u deze het best uit de vijver halen en op een vorstvrije plek – natuurlijk nat – bewaren.

Als er bijvoorbeeld riet aan de zijkanten van vijver is geplaatst, kunt u dit riet in deze periode ook snoeien.

Bij het snoeien van vijverplanten en waterplanten in de vijver dient u altijd in de gaten te houden dat de vissen een goede schuilplaats geboden wordt. Overmatig terugsnoeien van bijvoorbeeld hoornblad geeft weliswaar veel ruimte in de vijver maar ook veel kans voor bijvoorbeeld reigers om uw vijver letterlijk leeg te vissen. Bovendien zal overmatig terugsnoeien ook problemen kunnen in het voorjaar. De vijverplanten zullen langere tijd nodig hebben om weer voor natuurlijk evenwicht in de vijver te zorgen.

Zorg er natuurlijk ook voor dat al het afval na het snoeien uit de vijver wordt verwijderd. Laat geen resten in de vijver achter, maar deponeer deze bijvoorbeeld in de GFT container.

Stap 3. Meet de waterwaarden !

Om de conditie van u vijver te bepalen is het belangrijk om de kwaliteit van uw vijverwater te testen. Dus als u een vijver winterklaar gaat maken is dit een vast onderdeel in het stappenplan. Een vijverwater test op essentiële waarden dient sowieso regelmatig te gebeuren om problemen op te sporen, maar zeker voor de vissen de winter in zullen gaan is het belangrijk om de conditie van de vijver te meten. Meten is weten !

Breng daarna de waterwaarden op orde. Met name de GH waarde zal vaak lager zijn dan geweest. Doordat regenwater in uw vijver valt zal deze waarde vaak lager zijn dan gewenst. De ideale GH waarde ligt tussen 10 en 13 graden. Deze waarde heeft u nodig om zuurstofplanten goed de winter door te laten komen en ervoor te zorgen dat ze in het voorjaar direct ‘aanslaan’ en daardoor direct bijdragen aan het leveren van zuurstof in uw vijver.

De ideale KH-waarde (carbonaat hardheid) is minimaal 6 graden. In de winterperiode is de kans op teveel Co2 het grootst. Door de KH waarde op orde te brengen, zorgt u tegelijkertijd voor een gezonde buffer en kan het teveel aan Co2 worden opgeslagen en draagt dit direct bij aan een natuurlijk evenwicht.

De combinatie van een correcte GH en KH waarde ondersteunt direct een correcte PH-waarde (zuurgraad).

Stap 4. Vijverfilter schoonmaken ja of nee ?

Ik krijg veel vragen of je de vijverpomp en daarna de vijverfilter tijdens of voor de winterperiode uit moet zetten ? Daarnaast vragen mensen of ze het vijverfilter voor de winter – als onderdeel van een vijver winterklaar maken – schoon moeten maken ? In beide gevallen is het antwoord : Nee !

Een vijverfilter schoonmaken doet u alleen bij extreme vervuiling. In de praktijk komt dat nauwelijks tot nooit voor dus in principe wordt het vijverfilter nooit schoongemaakt. Het is wat anders als u het slib in de vijverfilter wilt verwijderen. Daar is natuurlijk niks op tegen. Het slib bevindt zich meestal op de bodem van het filter. Dat mag u gerust verwijderen want het verlaagd de kans op ziektekiemen en infecties in de vijver.

Ook overtollig blad dat bijvoorbeeld op de filtermatten terecht is gekomen – of terecht is gekomen op de voorfilter – kunt u natuurlijk verwijderen. De filtermatten of filtersponzen blijven echter geheel in takt. Een beetje afspoelen met lauw water is voldoende. Maar zorg ervoor dat de bacterie cultuur in het vijverfilter onaangeroerd blijft. Het duurt maanden voordat de bacteriën zich in het vijverfilter hebben genesteld en op die manier gaan zorgen voor een biologisch evenwicht waarbij afvalstoffen door de bacteriën in de filtersponzen of filtermatten worden afgebroken.

Maar wat doe je met de vijverpomp ?

Ook de vijverpomp moet winterklaar gemaakt worden. Door ook de vijverpomp winterklaar te maken, kunt u deze volgend jaar ook weer prima gebruiken.

De vijverpomp zorgt ervoor dat het vijverwater naar de vijverfilter wordt getransporteerd. De pomp kan gevoelig zijn voor vuil en vorst. Vuil dat zich bij de aanzuiging van vijverwater ophoopt in de vijverpomp unit kunt u natuurlijk weer gewoon verwijderen. Bij voorkeur spoelt u de unit goed af met een flinke straal water.

Als de vijver ondiep is (minder dan 50 cm) kan de vrieskou tot beschadigingen leiden. In dat geval is het misschien beter om de vijverpomp inderdaad uit te zetten en uit de vijver te halen. Let er ook op dat slangen en leidingen niet kunnen bevriezen ! De vijverpomp bewaart u daarna in een vorstvrije ruimte – bij voorkeur in een emmer gevuld met water om het uitdrogen van rubberafdichtingen in de pomp te voorkomen.

Stap 5. Wat te doen met de UV lamp tegen algen ?

Veel vijverfilter installaties zijn tegenwoordig voorzien van een ingebouwde UV lamp. Bij grotere vijvers wordt vaak een aparte UV lamp gebruikt. De UV lamp dient er met name voor om algen in het vijverwater te doden.

Omdat de watertemperatuur in de winterperiode lager is dan 10 graden C zullen algen over het algemeen ook niet meer groeien of kans krijgen zich te ontwikkelen.

Een UV lamp installatie – intern of extern – kunt u dus in de winter uitschakelen. Hij heeft immers bij deze lage temperaturen geen enkel nut meer.

Stap 6. De vijver open houden met een luchtpomp en bruissteen

Is het belangrijk om de vijver in de winter open te houden bij vorst ? Het antwoord is : Ja !

Moet je de vijver helemaal ijsvrij houden ? Nee, dat hoeft niet !

Indien u tijdens de winter een dikke laag ijs op uw vijver krijgt waardoor de gehele vijver wordt afgesloten kunnen er zich giftige gassen direct onder het ijs vormen.

Doordat het water in de vijver nog iets zal zakken kan er als het ware een ‘giftlaag’ gevormd worden die schadelijk kan zijn voor uw vissen. (zie tekening hieronder).

In de winterperiode zijn vijvervissen in rust. In deze periode hebben ze het in principe al zwaar genoeg. Als er zich toch een ijslaag op uw vijver gevormd heeft is het beter om deze dicht te laten en er verder niets aan te doen. Veel mensen gaan op de ijslaag slaan om een gat of wak te maken. Fout dus ! De vissen zullen dan tijdens hun ‘winterslaap’ hevig in de stress schieten, met alle gevolgen van dien.




Door voor het invallen van de winter inclusief vorst en een dikke ijslaag maatregelen te treffen door middel van een luchtpomp en bruissteen blijft de vijver door beweging van het water in principe altijd open en voorkomt u de vorming van eventuele schadelijke gassen onder de ijslaag.

Andere manieren om de vijver ijsvrij te houden

Er zijn nog andere manieren om de vijver ijsvrij te houden. Een vijver vorstvrij houden zal alleen kunnen als u vijververwarming gebruikt. Zo kunt u overwegen om de vijver af te dekken met noppenfolie. Op deze manier zal het wateroppervlak moeilijker kunnen bevriezen en blijft de vijver open.

Datzelfde geldt als u piepschuim in de vijver legt. Ook dan zal het piepschuim ervoor zorgen dat er lucht bij het wateroppervlak blijft komen en de vijver open blijft in de winter.

Een ijsvrijhouder kunt ook plaatsen. Het woord zegt het natuurlijk al. Een verwarmingselement zorgt ervoor dat er rondom de ijsvrijhouder geen bevriezing kan plaatsvinden en de vijver dus open blijft om schadelijk gassen af te voeren.

Ijsvrijhouder vijver

 

Nog meer vragen over een vijver winterklaar maken ?

Misschien heeft u nog meer vragen over de vijver winterklaar maken. Stel ze dan gerust aan ons. Het makkelijkste is om uw vraag of vragen eventueel hieronder aan ons te stellen. Wij reageren daarna meestal binnen 24 uur.

2 reacties op “De Vijver Winterklaar Maken – Zo doe je dat !”

  1. Goedendag, veel waardevolle informatie op de site maar ik heb toch een vraag.

    Ik heb een pomp met filter (met een uv lamp er in). Het filter staat boven maaiveld in een plantenbak. Bij vorst zal het zand rondom bevriezen en zo mogelijk ook het water in het filter (filter voor 5 tot 10.000 liter).

    Haal ik nu het beste het filter weg (pomp uitschakelen) rond eind november en plaats ik die in het voorjaar terug?

    De pompen (ook eentje voor een waterval) zitten op 60 cm dus daar zal verder weinig mee gebeuren. Ik schakel die overigens ook uit.

    Alvast dank voor uw reactie’

    1. Dag Marco,

      Ik zou inderdaad de vijverfilter, pomp en leidingen verwijderen en in het voorjaar alles weer terugplaatsen.
      De kans bestaat inderdaad – afhankelijk van het soort vijverfilter dat je gebruikt – dat het water (deels) kan bevriezen en dat daardoor schade aan het filter ontstaat. Of je een vijverfilter nodig hebt in de winter is ook afhankelijk van de soort vissen die je in de vijver hebt.
      Bij dure koi’s zou ik een vijverfilter altijd aan laten staan en het vijverwater nooit onder de 5-6 graden laten komen – met behulp van een vijververwarming.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *